Kans op overstromingen

Het risico op overstromingen hangt af van de kans op een overstroming en de gevolgen van die overstroming. De kans van een overstroming hangt weer af van bijvoorbeeld de kans op storm en de kans dat door die storm de dijk het begeeft.

“Een storm zo sterk als de storm van gisteren komt eens in de 50 jaar voor”, zegt een nieuwslezer bijvoorbeeld. Mooi, dan kunnen we de komende 49 jaar rustig wachten tot de volgende komt?

Resultaat van 30 keer gooien
met een dobbelsteen.

Bron: TU Delft

Nee. Zo simpel is het niet.

Gooi maar eens met een dobbelsteen en turf hoe vaak je een bepaald aantal ogen gooit. Na 6 keer gooien heb je vast niet ieder aantal ogen 1 keer gegooid. Na 30 keer niet ieder aantal 5 keer. Maar na 3000 keer gooien zul je wel ieder aantal ogen ongeveer 500 keer hebben gegooid (als het een zuivere dobbelsteen is!). Kijk maar naar mijn eigen resultaten hiernaast.

Zo is het ook met zo’n storm. Als je een periode bekijkt van duizenden jaren, dan zul je zien dat zo’n storm gemiddeld eens in de 50 jaar voorkomt. Het kan echter wel zo zijn dat het drie jaren achter elkaar steeds gebeurt, dan 40 jaar niet, dan weer wel en dan 200 jaar niet, enzovoorts. Van vloed weet je dat het iedere 12 uur plaatsvindt. Die regelmaat is er niet voor stormen. De kans op storm is niet de verdeling van de gebeurtenissen in vaste herhalingstijden, maar de kans op het voorkomen van zo’n gebeurtenis in een jaar. Daarom is het ook beter om te spreken van een kans van 1 op 50 per jaar. Diezelfde kans is er ieder jaar weer, of er het jaar ervoor nou zo’n storm geweest is of niet.

Vaak volgt een keten van gebeurtenissen elkaar op, voordat een overstroming plaatsvindt. Er zijn bijvoorbeeld al een aantal stormen geweest waardoor stukken duin zijn weggeslagen en dan komt de volgende storm, precies bij springvloed, en die neemt dan zoveel duin mee dat het water door een bres kan dringen en er een overstroming plaatsvindt.

Voor het berekenen van kansen is het wiskundige vakgebied kansberekening en statistiek nodig. Kijk hier voor meer over het gebruik van statistiek voor het bepalen van extreme waardes.

Marion de Hond vertelt in dit filmpje meer over kansberekeningen in weersvoorspellingen.