Rivier overstroming

Overstromingen door dat grote rivieren uit hun oevers treden of doordat een rivierdijk breekt.

Regenval gedurende een lange periode en over een uitgestrekt gebied, kan ervoor zorgen dat grote rivieren buiten hun oevers treden. Het water kan dan enorme gebieden bedekken. Benedenstroomse gebieden kunnen overstromen ook al is daar misschien niet veel regen gevallen.

Bij grote rivieren is de aanloop naar een eventuele overstroming relatief lang. De grote rivieren verzamelen water namelijk water uit een groot stroomgebied. Het water bereikt de rivier op heel veel manieren. Een deel van de regen valt direct in de rivier, maar dat zorgt niet voor een grote stijging. Een grote rivier ontvangt water van allerlei kleinere rivieren, die weer water ontvangen van nog kleinere stroompjes. Op deze manier wordt de oppervlakkige afstroom van een groot gebied samengebracht in één rivier. Een plaatselijke regenval zorgt misschien voor een overstroming in een klein locaal stroompje en een klein piekje in de rivier waarin het uitmondt. Langdurige regenval over een groot deel van het stroomgebied zorgt ervoor dat alle instromende rivieren en stroompjes pieken geven. Uiteindelijk kan dat ertoe leiden dat die rivier over zijn oevers stroomt of dat er een rivierdijk breekt.

Als in Duitsland het water in de Rijn bijvoorbeeld sterk stijgt, kan je uitrekenen wanneer die hoeveelheid water Nederland bereikt en welke waterhoogte dan in de rivier verwacht wordt. Op basis van die verwachting kan, als het nodig is, een evacuatie op gang gebracht worden. In 1994 en 1995 is bijvoorbeeld voor een groot deel van het rivierengebied geëvacueerd.

Als een rivierdijk breekt, ontstaan er bij de bres grote stroomsnelheden, vergelijkbaar met die van een “flash flood”. Als het water zich begint te verspreiden over het gebied, neemt de snelheid af. Als er eenmaal een gat in een dijk zit al het water dat binnenstroomt het gat steeds groter maken. Als je alles wilt weten over hoe een bres in een dijk groeit, kun je hier kijken.

De animatie toont een schematisch beeld van een rivieroverstroming.